Door Vincent Hazelhoff
Het concept klonk erg slap toen Stick Figure Productions in de Verenigde Staten besloot een reality-programma genaamd Amish in the city te maken waarin ze 5 strenggelovige Amish in een huis stopten met 6 verwende twintigers uit Los Angeles. Het bleek echter geheel anders uit te pakken. Wat volgde was een interessante confrontatie tussen deze twee geheel verschillende ‘gemeenschappen’. Maar het toevallige bijeffect van de serie was dat men zich ging afvragen welke van deze twee gemeenschappen eigenlijk het gekste was. Is vooruitgang echt wel zoveel beter?
Maar wie zijn de Amish? Een korte historische verantwoording is hierbij vereist. De oorsprong van de Amish ligt bij de Zwitserse anabaptisten in de tijd van de Reformatie. Maar in 1693 scheidde ene Jakob Ammann zich van de anabaptisten af. Zijn volgelingen worden vanaf dat moment logischerwijs Amisch genoemd.
De Amish-gemeenschap wordt vaak bespot vanwege haar ultraconservatieve houding tegenover technologie en vooruitgang. De contradicties die hierbij optreden bevestigen in eerste instantie alleen maar de absurditeit van de gemeenschap. Zo mogen Amish geen telefoon of mobiele telefoon in huis hebben, maar is het gebruik van een telefooncel wel gewoon toegestaan. Daarnaast zijn het gebruik van een elektronische rekenmachines en batterijen wel toegestaan, terwijl computers en elektriciteitskabels uit den boze zijn. Ook genieten de Amish geen universitaire opleiding.
De historicus Donald Kraybill geeft hier een verklaring voor in het boek The riddle of Amish culture. Volgens Kraybill weigeren de Amish alleen de technologie die een schade lijkt te vormen voor de samenleving. Daarnaast maken ze een onderscheid tussen een dergelijk product gebruiken of het product daadwerkelijk te bezitten. Zo mogen de Amish wel een auto gebruiken, maar niet in bezit hebben. Deze selectie wordt gebruikt om er voor te zorgen dat de gemeenschap gesloten blijft.
De Amish zijn dan ook een typisch voorbeeld van een gesloten gemeenschap. Ze maken onder andere hun eigen kleren (mannen in donker tenue met een grote hoed, vrouwen in een onopzichtige jurk en bonnet), en zijn agrarisch gezien geheel zelfvoorzienend. Hoewel de gemeenschap weinig in aanraking met de buitenwereld komt, zijn ze onder geen voorwaarde geïsoleerd. Contact met buitenwereld vindt regelmatig plaats. Dit bijvoorbeeld om de veearts om advies te vragen of te informeren naar de weersvoorspellingen.
Er is echter een moment waarop de jongeren onder de gemeenschap de buitenwereld in mogen trekken om te beslissen of ze definitief bij de gemeenschap willen blijven of liever in de moderne wereld verder willen. Dit wordt Rumspringa genoemd. De verboden die normaliter op ‘gevaarlijke’ technologie liggen worden op dat moment voor een tijd opgeheven. De adolescenten hoeven geen traditionele kleding te dragen en mogen tijdelijk alcohol nuttigen. Er wordt zelfs wel beweerd dat seks voor het huwelijk ook toegestaan is.
En daarbij komen we weer bij Amish in the city. De 5 Amish die de Rumspringa ondervonden in de metropool Los Angeles zouden er toch enigszins een cultuurshock aan over hebben gehouden. In een korte tijd leerden ze zwemmen, zagen ze voor het eerst het strand, leerden ze sushi eten en ondergingen, zoals bij elk realityprogramma, een metamorfose. Waarschijnlijk zo verbluft van de mogelijkheden van de wereldstad besloten 4 van de 5 Amish uit de gemeenschap te stappen.
Naast het feit dat de Amish-gemeenschap soms hypocriet uit de hoek komt en ondanks onze objectieve benadering toch enigszins vreemd op ons overkomt, is het een enorm interessant culturele groepering waarbij we ook veel over onszelf kunnen leren. Het doet ons dan ook afvragen in hoeverre de wereld van de onze beter is dan die van hun. Waarom hebben we eigenlijk televisie nodig? Om Frans Bauer te zien schitteren in Bananasplit? Is internet wel zo nodig als je ziet dat het internet het meest voor porno wordt gebruikt? Waarom moeten wij sushi, roti of nasi eten als je ook genoeg hebt aan je lokale product? Hierbij bevestigen een miljoen argumenten het gelijk van beide kanten, maar bestaat er geen één waarheid. Niet iedereen hoeft vooruit te denken, als je maar durft terug te kijken.
Tips:
- Donald B. Kraybill, The riddle of Amish culture (Baltimore 2001)
- De Engelstalige wikipediasites over Amish, Amish and the city en Rumspringa
-
http://www.newline.com/amishinthecity/
Stuur door
Dit is niet OK